İYİLEŞTİRİCİ VE YENİDEN BÜTÜNLEŞTİRİCİ YÖNTEMLER

Arabuluculuk

Sorularla Arabuluculuk

Arabuluculuk Mevzuatı


Arabuluculuk nedir?

Günümüzde, barışçıl yollarla uyuşmazlık çözüm yöntemleri içinde en yaygın olarak bilinen ve uygulanan uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk yoluyla uyuşmazlık çözümünde, sorunlarla kişiler ve kişisel yaklaşımlar ayrılır, tarafların hukuki ve kişisel durumundan çok menfaatlerine odaklanılır. Farklı çözüm imkân ve yöntemlerinin araştırılması ve geliştirilmesi, farklı çözüm seçeneklerinin üretilmesi mümkündür.

Arabulucu kimdir?

Arabulucu, sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getirerek onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini ve aralarında iletişim sürecinin kurulmasını sağlamaya çağlayan tarafsız üçüncü kişidir.

Arabulucunun görevi nedir?

Arabulucu, bu süreçte karar veren kişi değildir. Hatta taraflara herhangi bir çözüm de önermez. Taraflar uyuşmazlığı kendileri uzlaşarak çözerler. Arabulucu, tarafların aralarındaki asıl uyuşmazlığı ve menfaatlerini tespit ederek bu konularda tartışmalarını ve çözüm bulmalarını sağlamaya çalışır. Burada taraflar kendi çözümlerini kendileri üretirler ve bunu yaparken birbirlerini anlamaya çalışırlar.



Arabuluculuğun avantajları nedir?

  • Arabuluculukta geleceğe bakılır. Menfaat ve ihtiyaçlara odaklanılır. Menfaatin korunması esastır.
  • Zamandan tasarruf sağlar.
  • Daha az masraflıdır.
  • Süreç ve sonuç tarafların kontrolündedir.
  • Güvenilirlik ve gizlilik önemlidir.
  • Diyalog ve iletişim esastır.
  • Taraflar birbirlerini anlamaya çalışır.
  • Psikolojik ve sosyolojik riski azdır.
  • Çözüm, yöntem ve tarzları esnektir.
  • En önemli etkisi ise uyuşmazlığın, yargının uzun ve masraflı süreçleri içerisinde, tarafların hak kaybına neden olmadan hızla çözüme ulaştırmasıdır.


Ne zaman arabulucuya başvurulur?

Karşı tarafla aranızda uyuşmazlık çıktıktan sonra mahkeme veya tahkime başvurmadan önce arabulucuya gidebileceğiniz gibi mahkemeye dava açtıktan sonra da arabulucuya gidebilirsiniz.
Arabuluculuk yoluna başvuru ancak tarafların serbest iradeleriyle karar verebilecekleri konularda mümkündür. Kamu düzenini ilgilendirmeyen ve cebri icraya elverişli konularda taraflar arabulucuya gidebilirler.
Tarafların sözleşme konusu yapamayacakları konularda örneğin; ceza davalarında, nüfus kaydına ilişkin davalarda veya çocukların velayetine ilişkin davalarda arabuluculuk mümkün değildir.

Tüm davalar arabuluculuk kapsamında mıdır?

Hayır. Arabuluculuk ancak tarafların serbest iradeleriyle karar verebilecekleri konularda mümkündür. Daha açık bir ifadeyle; kamu düzenini ilgilendirmeyen ve cebri icraya elverişli konularda taraflar arabulucuya gidebilirler. Tarafların sözleşme konusu yapamayacakları konularda örneğin ceza davalarında, nüfus kaydına ilişkin davalarda veya çocukların velayetine ilişkin davalarda arabuluculuk mümkün değildir.



İhtiyari arabuluculuk nedir?

İhtiyari arabuluculuk, tarafların kanundan doğan bir arabulucuya gitme zorunluluğu olmadığı halde, uyuşmazlığın çözümü için dava açmadan önce re’sen arabulucuya başvurmayı tercih etmesidir. Taraflar, üzerinde tasarruf edebilecekleri her türlü özel hukuk uyuşmazlığıyla ilgili ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurabilir.

Zorunlu arabuluculuk nedir?

Bazı uyuşmazlıklar için dava açmadan önce arabulucuya gitme zorunluluğu kanundan doğmaktadır. Zorunlu arabuluculuk, bazı uyuşmazlıklar açısından dava şartı olup, bu koşulda arabulucuya gitmeden açılan davalar, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir. Ticari davalar ve iş davalarına konu olan bazı talepler (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, maaşlar vb.) zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmıştır. Zamanla arabuluculuğun yaygınlaşması ile bu alanların genişletilmesi beklenmektedir.

Arabulucuya başvurmakla dava açmaktan vazgeçmiş olunur mu?

Hayır. Taraflar arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak ve bu süreçten vazgeçmek konusunda tamamen serbesttir. Kendi isteğiniz ile başlattığınız bu süreci yine kendi isteğinizle sona erdirip mahkemeye başvurabilirsiniz.


Taraflar istediği arabulucuyu seçebilir mi?

Arabulucu, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarındaki görevli personel tarafından sicile kayıtlı arabulucular listesinden atanır. Ancak tarafların listede yer alan herhangi bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde bu arabulucu görevlendirilir.

Taraflar arabulucuyu, Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi web adresi www.adb.adalet.gov.tr’de yer alan güncel arabulucular listesinden seçebilirler.

Arabulucu başvuruyu en fazla ne kadar süre içerisinde sonuçlandırır?

Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta uzatılabilir.

Anlaşma sağlanamazsa süreç nasıl devam eder?

Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşma sağlayamazsa mahkemeye başvurarak dava açabilirler.

Mahkeme tarafından icra edilebilirlik şerhi verilirken nelere dikkat edilir?

Mahkeme; anlaşmanın ve içeriğinin, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği işler arasında yer alıp almadığı ve cebri icraya elverişli olup olmadığı yönünden inceleme yapacaktır.


Detaylı bilgi için tıklayın.